Plakat, ilustracja albo plansza w formacie A3 może wyglądać świetnie na ekranie, a po wydruku stracić ostrość, jeśli plik ma zbyt mało pikseli. Pokażę, jakie wymiary wybrać przy różnych rozdzielczościach, kiedy wystarczy 150 ppi, dlaczego do większości wydruków przyjmuje się 300 ppi oraz jak uwzględnić spad, marginesy i orientację strony.
Najważniejsze informacje o rozmiarze A3 w grafice cyfrowej
- Format A3 ma 297 × 420 mm, czyli 29,7 × 42 cm.
- Przy 300 ppi plik powinien mieć około 3508 × 4961 px.
- Do materiałów oglądanych z większej odległości często wystarczy 150 ppi, czyli 1754 × 2480 px.
- Przy druku bez białej obwódki zwykle dodaje się 3 mm spadu z każdej strony.
- Rozdzielczość ekranu, taka jak 72 lub 96 ppi, nie jest dobrym punktem wyjścia dla wysokiej jakości wydruku.
A3 ma stały rozmiar, ale nie stałą liczbę pikseli
Sam papier A3 zawsze ma te same wymiary fizyczne, czyli 297 × 420 mm. Liczba pikseli zależy jednak od rozdzielczości pliku. Im więcej pikseli przypada na każdy cal, tym więcej szczegółów można zachować na wydruku.
Do przeliczenia stosuję prosty wzór: wymiar w milimetrach dzielę przez 25,4, a wynik mnożę przez wybraną wartość ppi. Skrót ppi oznacza liczbę pikseli na cal, natomiast dpi odnosi się przede wszystkim do punktów nanoszonych przez urządzenie drukujące. W rozmowach o przygotowaniu grafiki te pojęcia bywają używane zamiennie, ale dla projektu cyfrowego dokładniejsza jest wartość ppi.
| Rozdzielczość | A3 pionowo | Typowe zastosowanie |
|---|---|---|
| 72 ppi | 842 × 1191 px | Podgląd ekranowy, szybka makieta |
| 96 ppi | 1123 × 1587 px | Prezentacja cyfrowa, dokument roboczy |
| 150 ppi | 1754 × 2480 px | Plakat oglądany z dystansu, większa grafika |
| 200 ppi | 2339 × 3307 px | Dobry kompromis między jakością a rozmiarem pliku |
| 300 ppi | 3508 × 4961 px | Druk wysokiej jakości, ilustracje i fotografie |
| 600 ppi | 7016 × 9921 px | Grafika liniowa, skany i bardzo drobne detale |
W orientacji poziomej wystarczy zamienić kolejność wymiarów, dlatego dokument będzie miał na przykład 4961 × 3508 px przy 300 ppi. Nie ma potrzeby tworzyć osobnego przelicznika dla poziomego A3.
Jak dobrać rozdzielczość do rodzaju pracy
Najbezpieczniejszym ustawieniem dla typowego wydruku A3 jest 300 ppi. Tę wartość wybieram przy szczegółowych ilustracjach, reprodukcjach rysunków, fotografiach i materiałach, które będą oglądane z bliska. Daje ostrą krawędź tekstu i pozwala zachować subtelne przejścia tonalne.
Kiedy wystarczy 150 ppi
Jeżeli plakat będzie oglądany z odległości jednego lub kilku metrów, 150 ppi może być rozsądnym wyborem. Dotyczy to na przykład dekoracyjnej planszy na wystawę, dużej reprodukcji albo grafiki umieszczonej na ścianie. Mniejszy plik szybciej się otwiera i łatwiej go przesłać, ale drobny tekst oraz cienkie linie będą mniej odporne na utratę ostrości.
Przeczytaj również: PPI a DPI w druku - Jak uniknąć błędów?
Kiedy 600 ppi ma sens
600 ppi nie poprawi automatycznie każdego obrazu. Taka rozdzielczość przydaje się głównie przy czarno-białych rysunkach, skanach grafiki warsztatowej i bardzo cienkich liniach. Przy zwykłym zdjęciu plik będzie znacznie cięższy, a różnica na papierze może być niewielka.
W praktyce ważniejsza od samej liczby pikseli jest ich jakość. Powiększenie małego zdjęcia do 3508 × 4961 px nie stworzy nowych szczegółów, tylko rozciągnie istniejące dane. Dlatego zawsze sprawdzam nie tylko wymiary dokumentu, ale też rozdzielczość osadzonych fotografii.
Spad i margines bezpieczeństwa zmieniają rozmiar pliku
Jeżeli tło, kolor lub fotografia dochodzą do samej krawędzi arkusza, potrzebny jest spad. To dodatkowy fragment grafiki, który zostanie odcięty po wydruku. Najczęściej drukarnie proszą o 3 mm z każdej strony, choć ostateczne wymagania trzeba potwierdzić przed eksportem.
Dla standardowego A3 bez spadu dokument ma 297 × 420 mm. Przy spadzie 3 mm z każdej strony przygotowuję obszar o wymiarach 303 × 426 mm, czyli około 3579 × 5031 px przy 300 ppi. Istotne elementy, takie jak twarz postaci, podpis lub tekst, odsuwam dodatkowo od linii cięcia.
- Format netto to rzeczywisty rozmiar gotowego arkusza, czyli 297 × 420 mm.
- Spad obejmuje dodatkowe 3 mm z każdej strony, jeśli wymaga tego drukarnia.
- Margines bezpieczeństwa chroni tekst i ważne detale przed zbyt bliskim przycięciem.
Najczęstszy błąd polega na umieszczeniu tła dokładnie do krawędzi dokumentu bez spadu. Przy nawet niewielkim przesunięciu cięcia może wtedy pojawić się cienka biała linia. Z kolei tekst położony zbyt blisko brzegu może wyglądać na przypadkowo ucięty.
Jak przygotować plik A3 do druku
Sam rozmiar w pikselach to dopiero początek. Przed zapisaniem finalnej wersji sprawdzam wymiary, rozdzielczość, kolory, spad i format eksportu. Taka krótka kontrola zapobiega większości problemów, które wychodzą dopiero po odebraniu wydruku.
- Ustaw dokument na 297 × 420 mm albo na 303 × 426 mm, jeśli projekt wymaga spadu.
- Wybierz 300 ppi dla szczegółowego wydruku lub niższą wartość, gdy grafika będzie oglądana z dużej odległości.
- Dobierz orientację pionową albo poziomą przed rozpoczęciem pracy.
- Umieść tekst i ważne elementy w bezpiecznej odległości od krawędzi.
- Zapytaj drukarnię o profil kolorystyczny, spad oraz preferowany standard PDF.
W druku komercyjnym często stosuje się przestrzeń CMYK, ponieważ odpowiada ona farbom używanym w procesie drukowania. Nie zawsze trzeba jednak samodzielnie konwertować plik z RGB. Część drukarni woli otrzymać dobrze przygotowany plik RGB i wykonać konwersję we własnym profilu, dlatego ich instrukcja ma pierwszeństwo.
Do ilustracji tworzonych w programach wektorowych, takich jak logo, ornament lub mapa, piksele nie są jedynym ograniczeniem. Wektor można skalować bez typowej utraty ostrości, ale umieszczone w nim fotografie nadal powinny mieć odpowiednią rozdzielczość. Przy eksporcie najczęściej wybieram PDF z osadzonymi fontami albo zamieniam tekst na krzywe, jeśli wymaga tego drukarnia.
Co wybrać przed zapisaniem projektu
Jeśli przygotowuję ilustrację A3 do dobrej jakości druku, ustawiam 300 ppi i 3508 × 4961 px. Gdy projekt jest dużym plakatem oglądanym z dystansu, rozważam 150 lub 200 ppi. Nie obniżam jednak rozdzielczości tylko po to, aby zmniejszyć plik, jeżeli materiał zawiera drobny tekst, fakturę papieru albo precyzyjny rysunek.
Najpraktyczniejsza zasada jest prosta: najpierw ustal sposób oglądania, potem rozdzielczość, a na końcu dodaj wymagany spad. Dzięki temu format A3 będzie nie tylko poprawny na ekranie, lecz także przewidywalny po wydrukowaniu.
